مقالت أوّل در بيان امور شامله « 1 » [ عامه ] و اين مقالت مشتمل شش بحث است بحث أوّل در وجود و اين بحث مشتمل سه فصل است فصل أوّل در بيان ماهيت وجود بدان كه عقلا در ماهيت وجود اختلاف كرده‌اند : جماعتى از ايشان بر آنند كه تصور ماهيت وجود ، بديهى است « 2 » . و اختيار امام « 3 » همين است . و قومى ماهيت وجود را

--> ( 1 ) . ش : يعنى بها ما يعمّ أكثر الموجودات و هذا يصدق على ما يعمّ الجميع كالوجود و التعيّن و على ما يعمّ البعض كالإمكان و الوحدة . ( 2 ) . يكى از امور عامه آن است كه مفهوم وجود بديهى است . تقريبا تمامى حكما بر اين اتفاق دارند كه وجود بىنياز از تعريف است - گرچه حقيقت و كنه او در غايت خفا و پنهانى است - زيرا تعريف بر دو قسم است : حدّ ، رسم . و هيچ يك از اين دو در مورد وجود قابل تصور نيست . چه تعريف عبارت است از ترتيب و چينشى خاص از اجزاى ماهوى و اعراض يك ماهيت . در حالى كه وجود نه جزء دارد و نه ماهيت ، بلكه حقيقتى بسيط و نورانى است كه در ممكنات عارض بر ماهيت مىشود . از اين رو آنچه برخى در مقام تعريف وجود ارائه داده‌اند ، تعاريفى دورى بوده و در حد شرح الاسم است و بس . ( 3 ) . ش : أعنى مولانا فخر الدين الرازى .